Szukaj

Jakie pytania prawnik musi zadać klientowi, aby zgromadzić wszystkie potrzebne informacje



Jedną z umiejętności skutecznego prawnika jest produktywne zadawanie użytecznych pytań. W wywiadzie z klientem musisz wiedzieć, o co pytać oraz jak organizować pytania.



Sprawdź następujące elementy:


Zapytaj o fakty i źródło wiedzy klienta


Nie pytaj, czy samochód drugiego kierowcy przekroczył limit prędkości (wniosek). Zapytaj, jak szybko to się działo i skąd klient o tym wie. Na rozprawie klient może zeznawać tylko na podstawie swojego oszacowania prędkości samochodu w kilometrach na godzinę. A to może nastąpić jedynie, gdy wiedza klienta pochodzi ze źródła, które jest właściwe do skorzystania z niego w postępowaniu. Jeśli wszystko, co wiesz, to że klient myśli, że samochód pędził, nie masz pojęcia, co klient zezna na rozprawie, ani nawet, czy klient będzie mógł zeznawać w tej kwestii. Jeśli klient powie, że nie zna rzeczywistej prędkości samochodu, ale przyjaciel powiedział mu, że samochód jechał z prędkością około 120 km/h, zeznania klienta nie będą miały znaczenia dowodowego, chyba że oświadczenie przyjaciela znajduje oparcie w innych dowodach. Wtedy dane przyjaciela muszą się znaleźć na Twojej liście świadków.


Zapytaj o wszystkie szczegóły


Jeśli klient powie „Piotr powiedział mi o tym w zeszłym tygodniu”, nie przechodź do następnego tematu. Zapytaj, kiedy ta rozmowa się wydarzyła - nie tylko którego dnia, ale także o której godzinie. Gdzie to się stało? Kto jeszcze był obecny? O czym jeszcze dyskutowano? Jak długo trwała rozmowa? Jak się zaczęła? Jak się skończyła? Jakich słów użył Piotr i co powiedzieli inni? Będziesz potrzebował tych danych, aby przygotować swoją sprawę.


Zapytaj o wszystko, co klient widział, słyszał i mówił


Musisz być w stanie zobaczyć i usłyszeć w swoim umyśle scenę, w której wystąpiły zdarzenia opisane przez klienta. Nie zakładaj niczego. Jeśli wydarzenia miały miejsce w czasie największego ruchu w mieście, nie zakładaj, że samochody śmigały obok, gdy klient stał na chodniku. Jeśli samochody w tej konkretnej sytuacji mają znaczenie, zapytaj o nie. Być może okaże się, ulica została całkowicie wyłączona z ruchu na potrzeby budowy.


Zapytaj o szczegóły, które mogą mieć znaczenie


Jeśli diagram pomoże ci zrozumieć, co się stało, poproś klienta o jego narysowanie. Może to być szczególnie ważne, jeśli pozycja ludzi i rzeczy na scenie mają znaczenie.

Upewnij się, że znasz również wszystkie podstawowe informacje: pełne imię i nazwisko klienta, wiek, adres, wszystkie numery telefonów, zawód i stanowisko, nazwę pracodawcy, miejsce pracy i godziny pracy. Uzyskaj podobne informacje dla współmałżonka klienta, a także wiek i szczegóły dotyczące dzieci. Dla każdego świadka lub innej osoby, która odgrywa rolę w tym problemie, uzyskaj tyle informacji identyfikujących, ile tylko klient może Ci zapewnić.


Zapytaj o ograniczenia


Istnieją dwa podstawowe ograniczenia, o którym musisz wiedzieć: konflikt interesów i upływ terminów. Nieuwzględnienie ktoregokolwiek z nich może skutkowac błędem w sztuce i szkodą po stronie klienta.


Do konfliktu interesów dochodzi, gdy interes jednego klienta jest sprzeczny z interesami innego klienta, byłego klienta lub innego prawnika w kancelarii. Dobrze prowadzona kancelaria prawna powinna dysponować taką bazą danych, która pozwoli szybko zidentyfikować ewentualne konflikty interesów. Gdy nowy klient zacznie ujawniać poufne informacje, może się okazać że musisz zrezygnowac z reprezentowania tego klienta lub obydwu klientów.


Załóżmy, że klient doznał szkody i przysługuje mu środek prawny. Przypuśćmy również, że podczas wywiadu nie zawracasz sobie głowy datą, od której zaczęłyby obowiązywać ograniczenia, a po wywiadzie nie przejmujesz się czytaniem przepisów. Przypuśćmy, że ustawowy termin upływa jutro. Przyjąłeś klienta i pozwoliłeś wygasnąć jego uprawnieniu. Klientowi nadal przysługuje roszczenie, jednak tym razem jest ono skierowane przeciwko Tobie. Chociaż przedawnienie ze względu na jego nieelastyczność jest najbardziej widocznym przykładem, inne terminy mogą mieć podobne skutki. Na przykład, jeśli klient został pozwany, musisz wiedzieć, kiedy upływa termin odpowiedzi na pozew.


Zapytaj o “papiery”


Zapytaj, czy są jakieś papiery, o których klient nie wspomniał, a które mogą być związane z problemem. Unikaj żargonu prawniczego: nie pytaj o „dokumenty”. Czy notatka jest dokumentem? Ty powiesz pewnie że tak, ale wielu klientów nie pomyślałoby w ten sposób o notatkach. Jeśli istnieją odpowiednie papiery, zapytaj, czy klient ma je przy sobie, a jeśli nie, to kto je posiada. Zapytaj klienta, czy podpisywał jakiekolwiek dokumenty związane z problemem. W sytuacji spornej należy zapytać, czy klient otrzymał jakieś papiery od sądu, strony przeciwnej czy z urzędu. Wielu klientów nie zrozumie, jeśli zapytasz, czy „doręczono im dokumenty".




Jeśli klient toczy spór sądowy:


Zadaj pytania potrzebne do znalezienia historii w faktach


W warunkach sali sądowej wygrywa ten, kto opowie najlepszą historię. Możesz poznać fakty, ale przegapić historię. W masie faktów - setek zdarzeń i okoliczności - jest historia, która chwyci Cię za serce i sprawi, że również sędzia będzie chciał potraktować jedną osobę lepiej niż inną. Historia nie wypływa sama z faktów. Musisz ją odnaleźć. Zadawaj pytania, które ujawnią potrzebną Ci historię, abyś mógł dobrze reprezentować klienta.


Zadaj pytania, które ujawnią argumenty strony przeciwnej


W każdym sporze są dwie strony i nie możesz dobrze się przygotować do procesu nie wiedząc, czego zażąda druga strona. Ale niewiele się dowiesz, jeśli zapytasz o to w sposób, który wyda się klientowi groźny. Na przykład, jeśli twój klient został oskarżony o przestępstwo, nie pytaj, czy jest winny. Zapytaj, co powie o nim policja i świadek oskarżenia. Zanim to zrobisz, wyjaśnij szczegółowo, dlaczego możesz być dobrym adwokatem tylko wtedy, gdy wiesz z góry, czego zażąda druga strona.


Zapytaj o inne dowody


Na przykład zapytaj, kto jeszcze widział lub słyszał, to co opisuje Ci klient. Zapytaj, kto jeszcze może wiedzieć o aspektach sporu, o których klient nie wie.


Oceń wartość klienta jako świadka w sądzie


Czy ten klient opowiedzie historię w sposób, który może wpłynąć na osobę zadającą mu pytania? Czy klient jest wiarygodny i zyska szacunek tej osoby? Czy są jakieś wątpliwości co do uczciwości lub zdolności klienta do dokładnego obserwowania i zapamiętywania?




Jeśli klient chce dokonać transakcji:


Poznaj dotychczasowy stan sprawy


Na jakim etapie są rozmowy między klientem a drugą stroną? Na co zgodził się Twój klient? Jakie problemy nie zostały jeszcze rozwiązane? Jakie przeszkody stoją na drodze do zawarcia umowy? Jak bardzo druga strona chce lub potrzebuje tej transakcji? Czy któraś ze stron się spieszy?


Poznaj interesy stron


Jak sytuacja wygląda z dalszej perspektywy? Co w tej transakcji jest najważniejsze dla klienta? Co w tej transakcji jest najważniejsze dla drugiej strony? (Innymi słowy, co każda ze stron próbuje osiągnąć?) Jakie skutki finansowe przyniesie ta transakcja? Gdzie powstanie zysk? Jak klient wyobraża sobie, na poziomie praktycznym, że transakcja będzie działać po zakończeniu umowy? Jak transakcja pasuje do większych planów klienta na przyszłość? Czy transakcja jest częścią długoterminowych relacji - lub spodziewanych długoterminowych relacji - między stronami? Czy zgadzając się na tę umowę, klient opiera się na faktycznych założeniach, o których druga strona ma lub powinna mieć lepszą wiedzę? (Jeśli tak, klient może być chroniony dzięki sporządzeniu umowy, w której druga strona oświadczy i zagwarantuje prawdziwość tych faktów.) Czy istnieje ryzyko, że transakcja może naruszyć prawo? Czy transakcja może być tak skonstruowana, aby zminimalizować podatek należny od klienta? Przy opracowywaniu umowy, jakie potencjalne przyszłe trudności należy przewidzieć z wyprzedzeniem? (Najbardziej oczywistym przykładem może być naruszenie warunków umowy: w jaki sposób umowa powinna określać naruszenie i jakie konsekwencje nastąpiłyby w wyniku naruszenia?) Czy są jakieś inne sposoby sporządzenia umowy w celu ochrony klienta? Jakie regulacje klient chce zawrzeć w przygotowanej umowie?


Ponadto dla każdego rodzaju umowy istnieje odrębna lista kwestii, które roztropny prawnik zazwyczaj rozwiązuje w trakcie opracowywania draftu umowy. Jeśli klient chce wynająć lokal do prowadzenia działalności gospodarczej, przedstawiona mu umowa prawdopodobnie odzwierciedla interesy właściciela lokalu. Co musisz wiedzieć, aby poradzić sobie z taką umową w interesie Twojego klienta?


Zapytaj, czy klient zasięgał porady innego prawnika


Jeśli jesteś siódmym prawnikiem, z którym klient skonsultował się w sprawie tego problemu, jest powód, dla którego poprzednich sześciu nie zrobiło tego, czego chciał klient. Może to być powód, który nie powinien mieć na ciebie wpływu. Ale zazwyczaj jest tak, że inni prawnicy nie prowadzą sprawy tego klienta, ponieważ sprawa jest bezzasadna lub klient ma tendencję do sabotowania pracy prawnika. Dobrze, żebyś o tym wiedział.


Przeczytaj także:

Co masz zrobić, żeby Twój klient Cię lubił?

Zbierz wszystkie informacje od klienta w 3 krokach

Wokół sielsko i anielsko: zachęć klienta, niech Ci o wszystkim opowie



Źródła:

Edward T. Hall, The Hidden Dimension, Anchor 1969.

Stefan Krieger, Richard Neumann, Essential Lawyering Skills, Wolters Kluwer 2015.

©2018 by joannaosiejewicz.